Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
Tại sao trẻ lo lắng, găng khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, con trẻ có rất nhiều lo lắng và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo âu thường gặp ở trẻ nít 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể phát khởi ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng tiêu biểu là không chịu đi học.
Có nhiều căn nguyên dẫn đến hiện tượng trên:
Các nguyên tố tâm lý từng lớp: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong giai đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất ái tình của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). trẻ em chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt cha mẹ mình.
Các yếu tố tính cách: Việc trẻ thơ không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, chăm chút dị biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo tường tận, muốn làm vui lòng, có thiên hướng tuân thủ. Gia đình có khuynh hướng gắn bó chăm chút nhau, trẻ em được chiều chuộng, ba má quá quan tâm.
Việc thay đổi môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các cảnh huống gây stress với những trẻ này.
Nhân tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy trẻ em bị lo lắng thường là con của người bị rối loạn lo lắng chia ly thời trẻ.
Nhân tố học tập: con trẻ thường tập nhiễm tính cách của cha mẹ. ba má bị lo âu ám ảnh sợ, con cái sẽ thích nghi với các tình cảnh mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi trường đường.
Nhân tố từ môi trường: Các yếu tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, đôi khi trẻ bị bạn nạt hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo sức ép...
ba má, phụ thân nên gần gũi, cổ vũ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo lắng khi đi học. (ảnh minh họa)
biểu hiện và giải pháp
Một số trẻ stress lo lắng khi thay đổi môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau bao tử, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng điển hình về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các thể hiện của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, trước tiên, chúng ta cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên cớ khiến con lo lắng, sợ đến trường. Khi tìm được căn do chính xác chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục hiệp.
ba má nên gần gũi, lắng tai và theo dõi những tâm tư và mô tả của con cái. Tuyệt đối không tạo áp lực cho trẻ, đồng thời có thể góp ý để kiền biết tình trạng của con, từ đó chũm cổ vũ con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ thầy giáo tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ chóng vánh tìm được niềm vui kết duyên khi đến trường.
Ngoài ra, Bố mẹ không nên trình bày thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. Bố mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ chẳng thể kết thúc ngay nên cần kiên trì để giúp đỡ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là cha mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân thủ một số quy tắc như ngồi yên, giữ im lặng trong khoảng thời gian nhất thiết, giúp con làm quen dần với các kiến thức mới... Khi dạy con, Bố mẹ cần chọn lọc theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... bác mẹ có thể dạy trẻ duyệt các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, làm phép trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu kĩ càng các duyên do và đã kiên trì thực hiện các cách khắc phục mà trẻ vẫn có biểu thị lo lắng, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe tâm thần và tâm lý để nhận sự đánh giá tham mưu và trợ giúp kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
0 nhận xét:
Đăng nhận xét